Foto archief

De Thornsche Molen

'Een prachtige schets van de Thornsche Molen, getekend in 1898. De oudste afbeelding van de molen waarover ons archief beschikt.'

We schrijven 1915. Grenswachten paraderen bij de molen. Het is tijdens WO I (1914-1918) en de neutraliteit van Nederland dient bewaakt te worden. De op de grens met Pruisen gelegen Thornsche Molen is een in alle opzichten strategisch plekje.

Een prachtige foto van de Thornsche Molen, die veel leven uitstraalt. In de Kapitteldijk is duidelijk de bocht gemarkeerd, ontstaan bij een van de grootste en ernstigste dijkdoorbraken: die van 1809. De weg is nog niet verhard. De deur van de onderbouw staat open, er wordt gewerkt. Marechaussees, met de fiets aan hand, pauzeren even voor een praatje met molenaar Vierboom.

Op dit plaatje zien we de complete buurtschap. Vernoemd naar de molen: Thornsche Molen.
De molen dateert uit de 15e eeuw. Maar dan is van een Buurtschap nog geen sprake. De molen leidt een eenzaam bestaan. Ze krijgt pas buren in de 19e en 20ste eeuw. WE komen van Beek en kijken richting Leuth-Zyfflich.
Op de voorgrond het huisje van de fietsenmaker Brugman. Dit ligt aan de Erlecomse kant van de dijk. Rechts de boerderij met mansarde dak van de familie Janssen. Op de achtergrond van de molen het molenaarshuis van de molenaars familie Vierboom. Het is na een brand in 1911 in datzelfde jaar herbouwd en draagt de naam "Turnse Meule"

Molenaar Jan Vierboom (Gerrit zoon) aan het kruirad van de molen. Met het kruirad wordt het bovenhuis van de molen op de wind gezet.

Jaren dertig. Crisistijd. De molen verkeert als gevolg van weinig opdrachten en middelen voor onderhoud in zwaar vervallen toestand. Tegen het schuurtje staat een versleten molensteen. Het is zeer waarschijnlijk deze steen waar een deel van is teruggevonden.

De wind in de zeilen. De molen is gerestaureerd na het verval in de jaren dertig. En een nieuw molenaarshuis verscheen,
rechts van de molen. Ook het schuurtje bij de molen is in de dertiger jaren gebouwd. Het bevat een door petroleum aangedreven motor. Het geeft de molenaar de mogelijkheid tot malen, ook als er geen of te weinig wind is.

Van tijd tot tijd moeten de maalstenen worden gebild. Met behulp van de bilbeitel worden de randjes vabn de stenen waartussen het graan wordt gemalen weer aangescherpt.

Een van de weinige foto's die vanaf Wercheren is gemaakt. Duidelijk is hier het molenkolkje zichtbaar. Geslagen tijdens De dijkdoorbraak van 1799.

Een deel van de molenaarsfamilie 'Vierboom van de Thornsche Molen'.
Van rechts naar links: Wim, Jan (molenaar), vader Gerrit Vierboom (molenaar), Herman, Dien, Hent Artns met zijn vrouw Lien.

Als gevolg van de dijkdoorbraak van de Erlecomsedam in januari 1926 komt ook de Thornsche Molen rondom in het water. De molen zelf blijft - hoog aan de Kapitteldijk gelegen - droog. Maar de buurtschap lijdt veel schade.

De buurtschap Thornsche Molen, gezien vanaf de Querdamm onder Zyfflich. Januari 1926. Rechts het molenaarshuis, Links de boerderij van de familie Janssen.

De naaste buren van de Thornsche Molen is de familie Stappershoef Aan de Kerdkijk, voorheen Waalbandijk. Het is oogsttijd.En dus kan de boer vele handen gebruiken. Die zijn er dan ook.

Na een zware storm in november 1940, krijgt de molen na precies een jaar - November 1941 - de wind weer in de zeilen. Een grondige restuaratie, mogelijk gemaakt op initiatief van toenmalig burgemeester P. Sassen, ging er aan vooraf. En de vlag gaat in feeststand in top.
Niet voor lang helaas. Het is de laatste foto van de Thornsche Molen. In september 1944 gedurende Market Garden in WO II, lag de buurtschap zes maanden lang in de frontlinie. De Thornsche Molen vond tijdens de hevige beschietingen een roemloos einde. Voorgoed?! Dat dacht men toen. Nu weten we beter. De molen wordt herbouwd!!!

U KUNT DAAR AAN BIJDRAGEN DOOR DONATEUR VAN DE STICHTING TE WORDEN.
VOOR SLECHTS 10 EURO PER JAAR.
EVEN DOORKLIKKEN NAAR 'DONATEUR'

Onthulling monument

Als 'voorloper' op de herbouw van de Thornsche Molen, is door de gebroeders Gert en Wim Brandwijk een verkleinde replica van de molen vervaardigd. Op deze foto de aankomst op het terrein van "Bouwonderneming Albert de Witt en "Bouwbedrijf Groenland Ubbergen V.o.f.". Deze bedrijven zijn de sponsoren van dit Project.Van links naar rechts: Gert Brandwijk, Albert van Dorst, voorzitter van de Stichting en Wim Brandwijk.

De molen is met behulp van een kraan afgeladen van de aanhanger. Van links naar rechts: medewerker van Albert de Witt, Rene Rutjes
uitvoerder, Albert de Witt, peningmeester van de Stichting, en Albert van Dorst.

Met zwaar materieel is de molen vervoerd naar de locatie Thornsche Molen aan de Kapitteldijk. De graafmachine maakt diept de plek waar het betonblok komt uit. Hierop wordt de replica geplaatst.

Vooraf zijn door de jongste enthousiasteling - Tieme van Eck - De piket paaltjes die de plek markeert geslagen.

30 juni 2006 wordt en blijft een memorabele dag. Op een gloeiend hete zon, kon voorzitter Albert van Dorst een groot publiek verwelkomen.

Het Leuth's mannenkoor VOX VIRORUM o.l.v. Hans Spierings, luisterde met toepasselijke liedjes de feestelijke happening op. Adriaan Hurkmans zorgde voor de muzikale begeleiding.

De onthulling van de replica geschiedt door mevrouw Mimi Vierboom-Thonen, geassisteerd door burgemeester P. Wilbers van Ubbergen.
Mevr. Thonen is de weduwe van de laatste molenaar Jan Vierboom.

Fier wapperen de Nederlandse en Ubbergse vlag en ook de Duistde vlag wordt gehesen. Hiermee wordt ook de verbondenheid getoond met de 'overkant' de gemeente Kranenburg. V.o.f. Groenland Ubbergen Bouwonderneming en Hoveniersbedrijf de Overhaag hebben vooraf het terrein in in orde gemaakt.

Aan het slot van de openingsceremonie sprak Herman Vierboom, Gerritzoon, een dankwoordje, mede namens zijn schoonzus Mevr. Mimi Vierboom-Thonen. De vele bezoekers - van Duitse en Nederlands kant van de grens - gingen van buiten en van binnen warm geworden met een rijke herinnering huiswaarts.